Έκλεβαν τον Λαό ενορχηστρωμένα, μετά …μουσικής !!! 

ΠΙΑΣΤΗΚΕ ΚΑΡΤΕΛ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΣΤΗΝ ΑΥΣΤΡΙΑ
ΠΡΟΣΤΙΜΑ ΣΕ 8 ΤΡΑΠΕΖΕΣ

H συγκλονιστική αυτή είδηση είναι παλιά (2002) αλλά έμεινε άγνωστη στην Ελλάδα (τυχαία; όχι βέβαια). Είναι δε πολύ επίκαιρη λόγω των συχνών αναφορών του ΕΙΧΕ στο ΚΑΡΤΕΛ των τραπεζών στην Ελλάδα.  Απολαύστε την….

Βρυξέλλες, 11 Ιουνίου 2002

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμα συνολικής αξίας 124,26 εκατ. ευρώ σε οκτώ αυστριακές τράπεζες για τη συμμετοχή τους σε μία ευρείας κλίμακας σύμπραξη με αντικείμενο τις τιμές. Στο πλαίσιο ενός σε μεγάλο βαθμό θεσμοποιημένου συστήματος καθορισμού των τιμών, οι διοικητές των τραπεζών πραγματοποιούσαν συναντήσεις μια φορά το μήνα, εκτός του Αυγούστου, στο πλαίσιο του «Lombard Club«. Η σύμπραξη που κάλυπτε ολόκληρη την επικράτεια της Αυστρίας – «μέχρι και το τελευταίο χωριό», όπως περιέγραψε μια τράπεζα – απέβλεπε στον συνεννοημένο καθορισμό των επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων και λοιπών επιτοκίων σε βάρος των επιχειρήσεων και των καταναλωτών της Αυστρίας. Η σύμπραξη άρχισε πολύ πριν την ένταξη της Αυστρίας στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο το 1994. Στην παρούσα περίπτωση, όμως, η Επιτροπή δύναται να επιβάλει πρόστιμα μόνον για την περίοδο που μεσολάβησε από την ένταξη της Αυστρίας στην ΕΕ (το 1995) μέχρι τον Ιούνιο του 1998, οπότε πραγματοποιήθηκαν αιφνιδιαστικοί έλεγχοι στα γραφεία των τραπεζών θέτοντας τέλος στην σύμπραξη.

Ο αρμόδιος για θέματα ανταγωνισμού Επίτροπος Mario Monti δήλωσε ότι «η θεσμοποιημένη διάρθρωση της σύμπραξης αυτής και η ευρύτητα του πεδίου εφαρμογής της, τόσο από την άποψη των τραπεζικών υπηρεσιών που κάλυπτε όσο και από γεωγραφική άποψη, την καθιστά μια από τις σκανδαλωδέστερες συμπράξεις που ανακάλυψε ποτέ η Επιτροπή. Πρέπει να καταστεί σαφές στις τράπεζες ότι υπόκεινται στους κανόνες ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως κάθε άλλος τομέας της οικονομίας. Η διατήρηση του ανταγωνισμού, μάλιστα, στον τραπεζικό τομέα έχει ιδιαίτερη σημασία λαμβάνοντας υπόψη τη σπουδαιότητά του για τους καταναλωτές, τις επιχειρήσεις και την αποτελεσματική κατανομή των πόρων στο σύνολο της οικονομίας.»

Tα πρόστιμα ανά τράπεζα έχουν ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Erste Bank der Osterreichischen Sparkassen AG ( Erste) 37,69

Bank Austria Aktiengesellschaft: (BA)  30,38

Raiffeisen Zentralbank Οsterreich AG  30,38

Bank fur Arbeit und Wirtschaft AG  7,59

Osterreichische Postsparkasse AG  7,59

Osterreichische Volksbanken AG  7,59

NO Landesbank-Hypothekenbank AG  1,52

Raiffeisenlandesbank Niederosterreich-Wien  1,52

Συντριπτικές αποδείξεις

Μετά από δημοσιεύματα στον αυστριακό Τύπο, η Επιτροπή συνοδευόμενη από υπαλλήλους του αυστριακού υπουργείου οικονομικών διεξήγαγε ταυτόχρονους αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε διάφορες αυστριακές τράπεζες τον Ιούνιο του 1998.

Τα εκατοντάδες έγγραφα που βρέθηκαν – πρακτικά συναντήσεων, υπομνήματα, εγγραφές τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, αλληλογραφία κλπ – αποκάλυψαν ότι η σύμπραξη διέθετε ένα δίκτυο επιτροπών το οποίο κάλυπτε ολόκληρη την Αυστρία και όλα τα τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες καθώς και τη διαφήμιση ή μάλλον την έλλειψή της. Τα μέλη της σύμπραξης καθόριζαν τα επιτόκια για δάνεια και καταθέσεις όσον αφορά τόσο τους ιδιώτες και τα νοικοκυριά όσο και τις εμπορικές επιχειρήσεις καθώς και τα τραπεζικά τέλη με τα οποία επιβαρύνονται οι καταναλωτές για ορισμένες υπηρεσίες. Η σύμπραξη κάλυπτε, επίσης, τις μεταφορές χρηματικών ποσών και τη χρηματοδότηση των εξαγωγών.

Ο σκοπός της σύμπραξης εκφράστηκε καθαρά από τον «οικοδεσπότη» μίας από τις παράνομες συναντήσεις τον Φεβρουάριο του 1995 που καλωσόρισε τα υπόλοιπα μέλη ως εξής (1): «Η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των τραπεζών όσον αφορά τα επιτόκια αποδείχθηκε επανειλημμένα ότι είναι ένα αποτελεσματικό μέσο αποφυγής του ανεξέλεγκτου ανταγωνισμού στις τιμές. Η σημερινή συνάντηση […] πρέπει, κατά τον ίδιο τρόπο, να εξασφαλίσει την υιοθέτηση μιας προσεκτικής και λογικής προσέγγισης όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών, από όλες τις τράπεζες. Ο τρόπος με τον οποίο καθορίζονται σήμερα τα επιτόκια δείχνει πεντακάθαρα ότι είναι και πάλι ανάγκη να μελετήσουμε και να αντιμετωπίσουμε από κοινού τα προβλήματα όσον αφορά τις τιμές. […] Ελπίζω ότι θα βρεθούν εποικοδομητικές λύσεις προς το συμφέρον των ιδρυμάτων μας».

Από τα έγγραφα που κατασχέθηκαν προέκυψε ότι οι τράπεζες είχαν επίγνωση των συνεπειών της συμπεριφοράς τους αυτής από πλευράς νομοθεσίας αντιτράστ. Για παράδειγμα, ένας από τους συμμετέχοντες σε συνάντηση στο πλαίσιο της σύμπραξης πρότεινε, ως προφύλαξη, να μην «τηρούνται πλέον στο μέλλον πρακτικά των συναντήσεων αυτών». Η νομική υπηρεσία μίας των τραπεζών η οποία ερωτήθηκε σχετικά απήντησε: «Καταστρέψτε όλα τα σχετικά έγγραφα».

 Η Επιτροπή θεώρησε ότι η συμπεριφορά των αυστριακών τραπεζών συνιστούσε σοβαρότατη παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ.

« Μέχρι και το τελευταίο χωριό »…  

Το δίκτυο της σύμπραξης ήταν εκτεταμένο όσον αφορά το περιεχόμενο, εξαιρετικά θεσμοποιημένο με στενές διασυνδέσεις και κάλυπτε ολόκληρη τη χώρα – «μέχρι και το τελευταίο χωριό», όπως είπε μια από τις τράπεζες. Για κάθε τραπεζικό προϊόν υπήρχε χωριστή επιτροπή στην οποία συμμετείχε το αρμόδιο στέλεχος από το δεύτερο ή τρίτο επίπεδο της διοίκησης της κάθε τράπεζας.

Κάθε μήνα εκτός του Αυγούστου, οι διοικητές των μεγαλύτερων αυστριακών τραπεζών συνέρχονταν στο πλαίσιο μιας διάσκεψης με την ονομασία «Lombard Club«. Το αμέσως επόμενο επίπεδο απαρτιζόταν από τις εξειδικευμένες ανά προϊόν επιτροπές. Οι σημαντικότερες ήταν οι «επιτροπές επιτοκίων χορηγήσεων», οι «επιτροπές επιτοκίων καταθέσεων» και μια παναυστριακή επιτροπή με την επωνυμία Ομοσπονδιακή επιτροπή επιτοκίων χορηγήσεων και καταθέσεων στο πλαίσιο της οποίας οι εκπρόσωποι των τραπεζών από τη Βιέννη συναντούσαν τους ομολόγους τους από την περιφέρεια.

Μεταξύ των διαφόρων επιτροπών καθώς και μεταξύ των αυτών και του Lombard Club υπήρχε συνεχής ροή πληροφοριών. Το Lombard Club παρείχε καθοδήγηση στα σπουδαιότερα ζητήματα ενώ στην περίπτωση λιγότερο σημαντικών αποφάσεων η έγκριση των «διοικητών κατά την επόμενη συνάντηση του Lombard Club δεν θεωρείτο απαραίτητη»

Μεταξύ Ιανουαρίου 1994 και τελών του Ιουνίου 1998, πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον 300 συναντήσεις στη Βιέννη και μόνον.  Συχνά αφορμή για την πραγματοποίηση μιας συνάντησης ήταν η μεταβολή των βασικών επιτοκίων χορηγήσεων της Κεντρικής Τράπεζας της Αυστρίας. Στην περίπτωση αυτή ακολουθούσε αμέσως συνάντηση των τραπεζών «για να μελετηθούν από κοινού τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν».  Στις περιπτώσεις αυτές, κάθε συμμετέχουσα τράπεζα παρουσίαζε τα επιτόκια που εφάρμοζε κατά την δεδομένη χρονική στιγμή και εξηγούσε ποιαν αντίδραση θεωρούσε κατάλληλη (δηλαδή μείωση ή αύξηση των επιτοκίων κατά ένα ορισμένο ποσό).

Στην σύμπραξη συμμετείχαν οι περισσότερες αυστριακές τράπεζες αλλά μια προσεκτική ανάλυση των συναντήσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της σύμπραξης έδειξε ότι οι οκτώ τράπεζες στις οποίες επιβλήθηκε πρόστιμο διαδραμάτιζαν βασικό ρόλο.                                              

Ιστορικό 

Κατά τον υπολογισμό των προστίμων σε περίπτωση συμπράξεων, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη σοβαρότητα της παράβασης, τη διάρκειά της και την ύπαρξη επιβαρυντικών ή ελαφρυντικών στοιχείων. Λαμβάνει, επίσης, υπόψη την ικανότητα μιας επιχείρησης να βλάψει τον ανταγωνισμό σε μία δεδομένη αγορά. Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει μεγάλες διαφορές μεγέθους μεταξύ των μερών η Επιτροπή τα κατατάσσει σε διαφορετικές ομάδες ούτως ώστε τα μέρη με παρόμοια μερίδια αγοράς να καταβάλουν παρόμοια πρόστιμα. Ο υπολογισμός των προστίμων, συνεπώς, δεν γίνεται αποκλειστικά βάσει του κύκλου εργασιών της επιχείρησης αλλά, βάσει του κανονισμού 17/62, το πρόστιμο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπερβεί το 10% του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών της επιχείρησης.

Η Επιτροπή μείωσε τα πρόστιμα που είχε υπολογίσει ούτως ώστε να ληφθεί υπόψη η συνεργασία των τραπεζών με την Επιτροπή κατά τη διεξαγωγή της έρευνας (βάσει της λεγόμενης «ανακοίνωσης περί επιείκειας» του 1996). Επειδή οι τράπεζες δεν αμφισβήτησαν τα όσα αναφέρονται στην κοινοποίηση των αιτιάσεων, το πρόστιμο που τους επιβλήθηκε μειώθηκε κατά 10% .

ΣΗΜΕΙΩΣΗ EIXE :  Είναι γνωστό ότι η μουσική εξευγενίζει τα ήθη των ανθρώπων. Οι τραπεζίτες αποτελούν εξαίρεση: To μόνο που τους εξευγενίζει (αλλά και τους εξευμενίζει) είναι η πανέμορφη μελωδία των ήχων των μηχανημάτων καταμέτρησης χαρτονομισμάτων. Η μελωδία της πραγματικής ευτυχίας….