Παραθέτουμε ολόκληρο εξαιρετικά ενδιαφέρον και απόλυτα εύστοχο άρθρο του κ. Σπυρίδωνος Δ. Ψυχομάνη, Καθηγητή Νομικής ΑΠΘ, με τίτλο «Τράπεζες και οικονομική κρίση». Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «ΝΟΜΙΚΟ ΒΗΜΑ» (Τόμος 62, τεύχος 4, ΜΑΪΟΣ 2014) που εκδίδει ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών.

Ο συγγραφέας που, εκτός από διακεκριμένος νομικός, είναι και εξαιρετικός γνώστης των τραπεζικών θεμάτων. Η ανάλυσή του διεισδύει με οξυδέρκεια στις μεγάλες ευθύνες του τραπεζικού συστήματος στην δημιουργία συνθηκών μόνιμης εκτροπής του από τον κοινωνικοοικονομικό του ρόλο ενώ είναι απόλυτος στην διαπίστωση ότι το ισχύον για τις τράπεζες δίκαιο πάσχει και ότι πρέπει να «μπούν φραγμοί και να ληφθούν μέτρα».

Τα συμπεράσματα του συγγραφέα είναι ταυτόσημα με τις διαπιστώσεις, με  την σφοδρή αλλά τεκμηριωμένη κριτική αλλά και με τις βάσιμες κατηγορίες του EIXE.  Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που οι πάγιες θέσεις μας επιβεβαιώνονται – πέραν των χιλιάδων δικαστικών αποφάσεων- και με τις αντικειμενικές κρίσεις και τις σκληρές επικρίσεις ενός διαπρεπούς νομικού που, εκτός των άλλων, κάνει ευθέως λόγο για «υπόνοιες διαπλοκής» στην εποπτεία των Ελληνικών τραπεζών. Η δική του θεώρηση, με αφετηρία την καθαρή νομική σκέψη, και η δική μας, που ξεκίνησε από την οικονομική και συναλλακτική πραγματικότητα, κατέληξαν σε ταυτόσημες διαπιστώσεις που ενοχοποιοιούν τους τραπεζίτες, τις πολιτικές αλλά και τις πρακτικές τους καθώς και τους προστάτες τους. 

Ειδικότερα, στα συμπεράσματα του άρθρου, ο καθηγητής διαπιστώνει απερίφραστα τα εξής:
«Οι τράπεζες, τα στελέχη τους και οι μέτοχοί τους, από κακές, καιροσκοπικές, και βεβαίως ανέλεγκτες – από το εκ ρινός συρόμενο πολιτικό μας σύστημα – επιλογές, υποδαύλισαν, αν δεν προκάλεσαν, την οικονομική κρίση, που ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας και τους πολίτες της. Για τον λόγο αυτό, τόσο το κόστος της εξυγίανσης κάθε πάσχουσας σήμερα τράπεζας, όσο και ένα μεγάλο μερίδιο του οικονομικού βάρους αντιμετώπισης της κρίσης, θα έπρεπε, πρωτίστως και κυρίως, να φέρεται από το ίδιο το με αθέμιτο, υπαίτιο και αιτιωδώς ζημιογόνο τρόπο λειτουργήσαν στο παρελθόν τραπεζικό μας σύστημα και από τους ίδιους τους δαψιλώς αποκομίσαντες αμαρτωλά κέρδη, μετόχους ή συνεταίρους και διαχειριστές του.

Το εν γένει δε ελληνικό δίκαιο της τραπεζικής δράσης και εποπτείας και της εξυγίανσης των τραπεζών, αποδεικνύεται ελλειπτικό, άστοχο και σκανδαλώδες, στο μέτρο που αναπόφευκτα δημιουργεί υπόνοιες διαπλοκής. Πολλοί, μάλιστα, κανόνες του προσκρούουν σε θεμελιώδεις συνταγματικές διατάξεις, σε διατάξεις διεθνών συνθηκών και σε διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Το δίκαιο, επομένως, τούτο χρειάζεται, επειγόντως, αναμόρφωση, προς την κατεύθυνση τουλάχιστον της μέσω των κανόνων του άμεσης, αποκλειστικής και βέβαιης εξυπηρέτησης και προαγωγής του γενικού συμφέροντος. Το τελευταίο φαίνεται να έχει χαθεί σήμερα μέσα στον αυχμηρό άερκτο αμπελώνα (=ξέφραγο αμπέλι) της ελληνικής οικονομίας. Κάπου, κάπως, όμως, πρέπει επιτέλους να αναδυθεί, να οριοθετηθεί και με αφοσίωση να υπηρετηθεί. Και να μπούν φραγμοί, να ληφθούν μέτρα. Υπάρχουν νομικά περιθώρια. Και «αόρατος», άλλωστε, «χείρ», όπως κάθε «χείρ», έχει φυσιολογικά ανάγκη κάποιας στοιχειώδους, έστω, κατευθυντήριας, εγκεφαλικής λειτουργίας».

Είναι προφανές γιατί δεν έχουν ούτε την στοιχειώδη ευθιξία να απαντήσουν στην εξώδικη καταγγελία μας της 17ης Νοέμβρη 2015 (ολόκληρο το κείμενο στην Ενότητα 5-1 της Ιστοσελίδας μας) που, όπως ήταν αναμενόμενο, εξακολουθεί να παραμένει εκκωφαντικά ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΗ.

 Ακολουθεί ολόκληρο το παραπάνω άρθρο του καθηγητή κ. Σπυρ. Δ. Ψυχομάνη καθώς και σύντομο βιογραφικό (πατήστε στον πράσινο τίτλο).

ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ – ΣΠΥΡ. ΨΥΧΟΜΑΝΗΣ, ΚΑΘ. ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΘ



Ψυχομάνης Σπυρίδων του Διονυσίου

Καθηγητής Νομικής Σχολής Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Τομέας Εμπορικού και Οικονομικού Δικαίου

 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Γεννήθηκε στη Βάρδα του νομού Ηλείας (Ελλάδα) το 1956, όπου και τελείωσε το δημοτικό σχολείο το έτος 1968. Στη συνέχεια μαθήτευσε στο Β΄ Γυμνάσιο αρρένων Πατρών, απ’ όπου πήρε απολυτήριο το 1974. Αμέσως μετά εισήχθη, κατόπιν επιτυχών εξετάσεων, στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησε το Φεβρουάριο 1979.
Ακολούθησαν μεταπτυχιακές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο Justus Liebig του Giessen της Δυτικής τότε Γερμανίας, όπου και αναγορεύθηκε διδάκτωρ το 1983, έχοντας υποβάλει ως διδακτορική διατριβή τη μελέτη «Die fehlerhafte Personengeselschaft im griechischen und deutschen Recht» (Dissertation, Giessen 1983).
Επανελθών στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 1983, υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία ως έφεδρος αξιωματικός μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 1985. Έχοντας αποκτήσει άδεια ασκήσεως του δικηγορικού επαγγέλματος από το 1984, άσκησε αρχικά δικηγορία στην Αθήνα μέχρι και το 1992, οπότε μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη, λόγω του διορισμού του ως λέκτορα στο τμήμα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Έκτοτε είναι μέλος του ΔΣΘ και δικηγόρος Θεσσαλονίκης, διατελέσας και νομικός σύμβουλος τράπεζας και καθηγητής νομικών μαθημάτων στη σχολή αξιωματικών της ελληνικής αστυνομίας.Το 1997 εξελίχθηκε σε επίκουρο καθηγητή, το 2001 σε αναπληρωτή καθηγητή και το έτος 2006 σε καθηγητή πρώτης βαθμίδας, του τομέα εμπορικού και οικονομικού δικαίου, του τμήματος Νομικής του ΑΠΘ.
Εκτός από την ως άνω διδακτορική διατριβή, στην γερμανική γλώσσα, έχει συγγράψει και πολλά άλλα νομικά συγγράμματα εκδοθέντα από τις εκδόσεις Σάκκουλα (Εθνικής Αμύνης 42-Θεσσαλονίκη) σε επανειλημμένες, ως επί το πλείστον εκδόσεις. Ενδεικτικά:

  1. «Τραπεζικό δίκαιο-Δίκαιο τραπεζικών συμβάσεων, τόμοι Ι, ΙΙ και ΙΙΙ»,
  2. «Δίκαιο του τραπεζικού συστήματος»,
  3. «To Factoring ως σύμβαση πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων»,
  4. «Η πίστωση έναντι εγγράφων»,
  5. «Τραπεζικές δραστηριότητες αμφισβητούμενης νομιμότητας»,
  6. «Τουριστικό δίκαιο»,
  7. «Πτωχευτικό δίκαιο»,
  8. «Γενικό μέρος του εμπορικού δικαίου»,
  9. «Οι τράπεζες και η εποπτεία τους»,
  10. «Δίκαιο Εμπορικών Εταιριών»,
  11. «Η Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων»,
  12. «Οι επελθούσες αλλαγές στο δίκαιο των προσωπικών εταιριών με το ν. 4072/2012»
  13. Κώδικας Πτωχευτικού Δικαίου
    14. Κώδικας νομοθετημάτων Γενικού Μέρους Εμπορικού Δικαίου

Έχει επίσης δημοσιεύσει πληθώρα μελετών και γνωμοδοτήσεων –άνω των 50- σε νομικά περιοδικά επί ποικίλων θεμάτων του δικαίου γενικά και του εμπορικού δικαίου.
Είναι έγγαμος. Η σύζυγός του είναι αρχιτέκτων-μηχανικός, ειδικευμένη σε αναστηλώσεις αρχαίων ναών. Έχουν τρία παιδιά.

ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ-ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Στην ερευνητική, συγγραφική δραστηριότητα του ως άνω καθηγητή την τελευταία τριετία 2013-2015 ανήκουν:

Α. Τα βιβλία:
1. Δίκαιο τραπεζικών συμβάσεων, τόμος ΙΙΙ (Χρηματοδοτική μίσθωση-Υπηρεσίες πληρωμών), 2015
2. Δίκαιο εμπορικών εταιριών, 2013
3. Ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων (Μετά και το νόμο 4161/2013), 2014
4. Κώδικας δικαίου τραπεζικού συστήματος, 2015
5. Κώδικας δικαίου τραπεζικών συμβάσεων, 2015
6. Κώδικας πτωχευτικού δικαίου, 2013 και 2015.

Β. Οι μελέτες:

  1. Πτωχευτικό δίκαιο ή δίκαιο αφερεγγυότητας; Νομικά Χρονικά 2013, Τεύχ. 78
  2. Τραπεζικά στεγαστικά δάνεια σε ελβετικά φράγκα, ΔΕΕ 2015, σελ. 649επ.
  3. Τράπεζες και οικονομική κρίση, ΝοΒ 2014 (62), σελ. 845επ.
  4. Ώλολεν αιδώς και δίκη στην Ελλάδα της κρίσης, ΝοΒ 2015 (63), σελ. 162επ.
  5. Σύγχρονα νομικά και αναπτυξιακά προβλήματα του ελληνικού τουρισμού (Βιβλιοκρισία), ΕλλΔνη 2014, σελ. 319επ.
  6. Το επιτόκιο υπερημερίας οφειλών του Δημοσίου (με αφορμή την ατυχή απόφαση 25/2012 του ΑΕΔ), ΕλλΔνη 2014